Pickleball là môn thể thao mới đang gây sốt tại Việt Nam. Với luật chơi độc đáo và sân nhỏ gọn (rộng 6,096 m, dài 13.4112 m), Pickleball là lựa chọn hoàn hảo cho mọi giới tính và lứa tuổi.
Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn tất cả các quy tắc cần thiết, từ cách giao bóng đến chiến thuật, giúp bạn tự tin bước vào sân đấu.
I. Quy Tắc Cơ Bản Của Trận Đấu
1. Quy Tắc Hai Lần Nảy (The Two-Bounce Rule)
Đây là quy tắc nền tảng của Pickleball:
- Cú giao bóng phải nảy một lần ở ô giao bóng đối diện trước khi được trả lại.
- Cú trả giao bóng của đối phương cũng phải nảy một lần ở phía sân của đội giao bóng.
- Chỉ sau hai lần nảy (mỗi bên một lần), người chơi mới có thể bắt đầu đánh bóng trên không (volley) hoặc để bóng nảy.
Quy tắc này ngăn chặn hành vi tấn công ngay lập tức ở trên lưới và giúp tạo ra các pha bóng cân bằng hơn.
2. Khu Vực Bếp (The Kitchen)
Khu vực Cấm Volley, hay còn gọi là “Bếp” (The Kitchen), là khu vực rộng 2.1336m gần lưới.
- Tuyệt đối không được Volley trong Bếp: Bạn không được đánh bóng trên không (volley) khi đang đứng trong khu vực Bếp.
- Quy tắc Quán tính (Momentum Rule): Đây là điểm mấu chốt:
- Nếu bạn đứng ngoài khu Bếp và thực hiện cú volley (đánh bóng trên không), bạn không được để bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, quần áo hoặc vợt chạm vào khu Bếp hoặc vạch Bếp cho đến khi bạn đã dừng hoàn toàn chuyển động của mình.
- Nói cách khác, nếu cú đánh của bạn khiến bạn mất thăng bằng hoặc có đà tiến về phía lưới, bạn phải đảm bảo đã hoàn toàn kiểm soát cơ thể và đứng yên trước khi chân bạn được phép chạm vào khu Bếp.
- Mục đích: Quy tắc này nhằm ngăn người chơi sử dụng vận tốc từ cú volley để tiếp tục lao vào khu Bếp, tạo lợi thế không công bằng gần lưới.
II. Quy Tắc Giao Bóng Hợp Lệ
Cú giao bóng phải đi chéo sân và rơi vào ô giao bóng đối diện. Bóng chạm vạch khu Bếp khi giao là lỗi (fault).
Giao bóng Volley (Đánh trên không)
Áp dụng khi bạn tung bóng và đánh nó trước khi chạm đất. Cú đánh phải đáp ứng ba tiêu chí nghiêm ngặt sau:
- Cung tay Hướng lên (Upward Arc): Cánh tay phải di chuyển theo cung hướng lên khi tiếp xúc bóng.
- Dưới Thắt lưng: Điểm tiếp xúc bóng phải nằm dưới thắt lưng (dưới rốn).
- Dưới Cổ tay: Đầu vợt (paddle head) phải nằm dưới phần cao nhất của cổ tay tại thời điểm tiếp xúc.
Giao bóng Drop (Thả bóng nảy)
Đây là một lựa chọn hợp pháp, cho phép người chơi thả bóng từ tay mở một cách tự nhiên (không được ném hoặc tạo thêm lực) và đánh nó sau khi bóng nảy.
- Khi sử dụng Drop Serve, không áp dụng ba tiêu chí nghiêm ngặt về cung tay, vị trí tiếp xúc và vị trí cổ tay.
- Vị trí Chân: Đối với cả hai loại giao bóng, ít nhất một chân phải chạm đất phía sau vạch cuối sân cho đến khi bóng được đánh.
III. Cách Tính Điểm Chi Tiết (Đánh Đôi)
Pickleball có cách tính điểm không dễ dàng khi bạn mới bắt đầu học, nhưng có một lý do khiến rất nhiều người chơi mới đang trở nên nghiện môn thể thao này. Đó là một trò chơi vui vẻ, bạn có thể đạt được một số thành công ngay lần đầu tiên ra sân và với một chút kiên nhẫn, bạn cũng sẽ trở thành một chuyên gia về cách tính điểm. Nó không khó như bạn nghĩ đâu!
A. Cách Hô Điểm Trong Pickleball
Trong Pickleball đôi, người giao bóng phải hô ba con số trước mỗi cú giao bóng. Việc hô điểm không phải là tùy chọn, mà là điều cần thiết. Nó không chỉ đảm bảo mọi người hiểu rõ tỷ số mà còn báo hiệu cho mọi người biết cú giao bóng sắp bắt đầu.
Cú hô điểm giao bóng theo thứ tự như sau:
- Điểm của đội giao bóng (Serving team’s score)
- Điểm của đội nhận bóng (Receiving team’s score)
- Số thứ tự của người giao bóng (người giao bóng thứ nhất là 1 hay thứ hai là 2)
Ví dụ: Nếu đội giao bóng có bốn điểm, đội nhận bóng có tám điểm, và người giao bóng đầu tiên đang chuẩn bị đưa bóng vào cuộc, tỷ số sẽ được hô là “Bốn – Tám – Một” (4-8-1).
Những Điều Cần Lưu Ý:
- Đội giao bóng đầu tiên trong trận đấu chỉ có một lần giao bóng. Ngay khi họ thua điểm, quyền giao bóng sẽ chuyển sang đội đối phương.
- Kể từ đó trở đi, mỗi đội sẽ có hai lần giao bóng (một cho mỗi người chơi) trước khi chuyển quyền giao bóng (side-out).
- Phương pháp tính điểm này chỉ không được sử dụng khi trò chơi được chơi ở định dạng rally scoring (ghi điểm sau mỗi pha bóng, hiện ít phổ biến hơn).
B. Làm Thế Nào Để Ghi Điểm?
Một điểm được ghi khi pha bóng kết thúc bởi bất kỳ lỗi nào sau đây:
- Bóng nảy hai lần ở cùng một bên lưới.
- Bóng bị đánh vào lưới.
- Bóng bị đánh ra ngoài vạch.
- Một lỗi (fault) khác được thực hiện (ví dụ: volley trong khu Bếp).
Chỉ đội giao bóng mới có thể ghi điểm. Hãy hình dung nó giống như bóng chày: chỉ đội “đang tấn công” mới có thể ghi điểm. Đội “phòng thủ” chỉ có thể tạo ra lỗi (out). Trong pickleball, đội nhận bóng phải tạo ra hai lỗi (out) của đội giao bóng trước khi giành được cơ hội giao bóng và ghi điểm cho đội mình.
C. Điều Gì Xảy Ra Khi Ghi Điểm?
Mỗi khi đội giao bóng ghi được một điểm:
- Người giao bóng và đồng đội của họ đổi vị trí trên sân.
- Người giao bóng hiện tại tiếp tục giao bóng.
Đội nhận bóng không bao giờ đổi vị trí cho nhau. Họ luôn giữ nguyên vị trí trong suốt lượt giao bóng của đối phương.
Ví dụ:
- Tỷ số là 3-0-1, và đội giao bóng thắng pha bóng.
- Đội giao bóng đổi vị trí cho nhau và giao bóng điểm tiếp theo với tỷ số 4-0-1.
- Sau đó, đội giao bóng thua pha bóng tiếp theo (tức là một out được tạo ra).
- Họ không đổi vị trí vì họ không thắng điểm.
- Họ chuyển sang người giao bóng thứ hai. Tỷ số lúc này là 4-0-2.
D. Khi Nào Thì Đội Giao Bóng Đổi Người Giao Bóng?
Quyền giao bóng chuyển sang đội đối phương khi đội giao bóng hiện tại thua điểm ở lần giao bóng thứ hai của họ. Điều này được gọi là “side-out” (mất quyền giao bóng).
- Khi xảy ra side-out, người chơi ở bên phải (ô giao bóng chẵn) của đội đối phương sẽ trở thành người giao bóng đầu tiên (Server 1).
Ví dụ:
- Tỷ số là 5-5-2, và đội giao bóng thắng pha bóng.
- Họ đổi vị trí và tiếp tục giao bóng với tỷ số 6-5-2.
- Sau đó, họ thua pha bóng này (lỗi thứ hai).
- Quyền giao bóng chuyển sang đội đối phương. Đội đối phương bắt đầu giao bóng, và họ sẽ hô tỷ số là 5-6-1.
Lưu ý quan trọng: Nếu bạn là người giao bóng đầu tiên của một đội (Tay giao 1) trong một lượt giao bóng, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ là Server 1 trong toàn bộ trận đấu. Số thứ tự Tay giao chỉ áp dụng cho lượt giao bóng cụ thể đó. Khi đội bạn giành lại quyền giao bóng, ai đang ở bên phải sân sẽ trở thành Tay giao 1.
IV. Chiến Thuật Cần Thiết: Cú Thả Thứ Ba.
Third Shot là cú đánh quan trọng nhất trong Pickleball. Nó kết thúc quy tắc hai lần nảy ( bạn có quyền volley) quyết định đội nào kiểm soát điểm số.
Third Shot Drop đến từ đội giao bóng là cú đánh nhẹ, thấp, thường thực hiện ở cuối sân. Nhằm đưa bóng rơi mềm mại vào khu vực “Bếp” của đối phương
Mục đích Chiến thuật: Giúp đội bạn lên lưới đưa trận đấu về thế 50-50.
- Kết quả: Cú Drop thành công cho phép đội giao bóng di chuyển cùng nhau lên lưới. Từ đó đạt được vị trí tấn công và kiểm soát tốt nhất trên sân.
- Kỹ thuật: Sử dụng cú xoay vợt ngắn, gọn, tập trung vào việc tạo ra một đường bóng cao nhất ở phía sân của bạn, sau đó rơi xuống qua lưới và nảy thấp trong khu vực Bếp.
Pickleball không chỉ là một trò chơi; đó là sự cân bằng hoàn hảo giữa kỷ luật và chiến lược. Để thống trị sân đấu, bạn phải nắm vững hai yếu tố cốt lõi:
- Kỹ năng Kỷ luật: Thành thạo các cú đánh nền tảng như giao bóng dưới thắt lưng hợp lệ và thực hiện cú Third Shot Drop mềm mại để chuyển đổi phòng thủ thành tấn công.
- Chiến thuật Thông minh: Hiểu rõ các quy tắc phức tạp của khu Bếp (The Kitchen), đặc biệt là quy tắc quán tính khi volley, và biết cách tính điểm ba số để duy trì lợi thế giao bóng.
Nắm vững những nguyên tắc này chính là chìa khóa để kiểm soát tốc độ trận đấu và buộc đối thủ phải chơi theo luật của bạn, từ đó mở ra con đường chiến thắng đầy thuyết phục.
